| Lizbona | |||||
|
|||||
 Lizbona nocą |
|||||
| Dewiza: nie ma oficjalnego motta | |||||
| Państwo |  Portugalia |
||||
| Dystrykt | Dystrykt Lizbona | ||||
| Prezydent | António Costa | ||||
| Powierzchnia | 84,6 km² | ||||
| Położenie | 38° 42' N 9° 11' W |
||||
| Wysokość | od 0 do 116,75 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2000) • liczba ludności • aglomeracja |
564 657 ok. 2 600 000 |
||||
| Nr kierunkowy | +21 | ||||
| Kod pocztowy | b.d. | ||||
| Tablice rejestracyjne | nie istnieją tablice rejestracyjne z kodem miasta | ||||
| Podział miasta | 53 gminy (freguesias) | ||||
| Miasta partnerskie |  Bissau (Gwinea Bissau) Brasília (Brazylia) Budapeszt (Węgry) Cacheu (Gwinea Bissau) Luanda (Angola) Madryt (Hiszpania) Makau (Makau) Malakka (Malezja) Maputo (Mozambik) Praia (Republika Zielonego Przylądka) Rabat (Maroko) Rio de Janeiro {Brazylia) São Tomé (Wyspy Świętego Tomasza i Książęca) Zagrzeb (Chorwacja) |
||||
|
Położenie na mapie Portugalii
  Lizbona
|
|||||
 |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Lizbona (port. Lisboa, wym. liżboa) jest stolicą i największym miastem Portugalii. Miasto jest również siedzibą dystryktu Lizbona oraz głównym miastem regionu Lizbony w standardzie NUTS. Położona jest na wybrzeżu Atlantyku nad ujściem Tagu. W granicach administracyjnych Lizbony mieszka około 600 000 mieszkańców, a cała aglomeracja ma około 2 600 000 mieszkańców. Miasto podzielone jest na 53 gminy (freguesias). Region Lizbony jest najbogatszym regionem w Portugalii, wysoko ponad średnim PKB Unii Europejskiej – wytwarza 37% PKB kraju. Jest również politycznym centrum Portugalii, ponieważ ma tu swoją siedzibę rząd oraz głowa państwa.
Spis treści |
edytuj Geografia
Współrzędne geograficzne Lizbony to: 38°42'N, 9°5'W, co czyni ją najbardziej wysuniętą na zachód stolicą w kontyntalnej Europie. Miasto jest zlokalizowane w zachodniej części kraju, nad oceanem Atlantyckim, w miejscu, gdzie Tag wpada do oceanu.
Miasto zajmuje powierzchnię 84,8 km². Granice miasta, w przeciwieństwie do większości głównych miast, nie są precyzyjne zdefiniowane. W związku z tym administracyjnie zdefiniowane miasta, które istnieją w pobliżu stolicy – Amadora, Queluz, Cacém, Odivelas, Loures, Sacavém, Almada, Barreiro, Seixal i Oeiras – są w rzeczywistości częścią matropolitalnego obwodu Lizbony.
Zachodnia część miast jest głównie zajęta przez Park Monasto Forest, który jest nawiększym parkiem miejskim w Europie. Jego powierzchnia to 10 km².
edytuj Historia
Obszar dzisiejszej Lizbony zamieszkany był co najmniej od czasów rzymskich. Ówczesna osada występuje w źródłach jako Olisipo. W starożytności był to rejon osadnictwa Luzytanów i być może punkt handlowy Fenicjan (czego dotąd nie potwierdziły badania archeologiczne). W VIII wieku miasto zostało zajęte przez Maurów z Afryki północnej i nazwane Lishubną. W 1147 roku została zdobyta przez krzyżowca i pierwszego władcę Portugalii, Alfonsa I Zdobywcę (Dom Afonso Henriques). Pierwszym biskupem Lizbony został angielski krzyżowiec Gilbert z Hastings. W 1255 roku król Alfons III przeniósł stolicę Portugalii z Coimbry do Lizbony. W 1290 powstał w Lizbonie uniwersytet. W okresie wielkich odkryć geograficznych (XV-XVII wiek) z Lizbony, a ściślej z jej portu Belém, wyruszyło wiele wypraw morskich, które przyczyniły się do rozwoju królestwa i jego stolicy. 26 stycznia 1531 roku miasto zostało dotknięte przez trzęsienie ziemi, w którym zginęły tysiące jego mieszkańców. W dzień Wszystkich Świętych 1 listopada 1755 miało miejsce kolejne potężne trzęsienie ziemi (9 stopni w skali Richtera, które pochłonęło ok. 60 000 ofiar i praktycznie zrujnowało Lizbonę. Przetrwały jedynie zabudowania dzielnic Alfamy i Belém. Z inicjatywy ministra króla José I, markiza Pombala miasto zostało odbudowane. 5 października 1910 wybuchła w Lizbonie rewolucja republikańska. 25 kwietnia 1974 rozpoczęła się rewolucja goździków.
edytuj Zabytki
- zamek św. Jerzego
- katedra św. Antoniego
- Klasztor Hieronimitów w Belém
- Torre de Belém w dzielnicy Belém
- Pomnik odkrywców
edytuj Sport
Lizbona jako stolica Portugalii jest także jednym z jej sportowych centrów. Swoją siedzibę mają tu m. in. takie kluby jak SL Benfica czy Sporting CP. Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2004 także gościły w stolicy, a ich mecz finałowy został rozegrany na Estádio da Luz.
edytuj Dzielnice
Lista 54 dzielnic (freguesias) Lizbony:
|
|
|
edytuj Gospodarka
Główne dziedziny przemysłu w rejonie Lizbony to przemysł stalowy, włókienniczy, chemiczny, ceramiczny, stoczniowy i rybołówstwo.
Lizbona posiada oceaniczny port handlowy i wojenny.
Stacja kolejowa Estação de Santa Apolónia.
edytuj Sławni ludzie związani z Lizboną
- Antoni Padewski, urodzony w Lizbonie w 1195 roku
- papież Jan XXI, z urodzenia Petrus Juliani (1215-1277)
- Katarzyna Bragança (1638-1705)
- Richard William Church (1815-1890)
- Fernando Pessoa, urodzony w Lizbonie w 1888 roku, poeta
- Amália Rodrigues (1920-1999), śpiewaczka fado
- Mário Soares (urodzony w 1924), polityk
- Eusébio (urodzony w 1942), piłkarz
- José Manuel Durão Barroso (urodzony w 1956), polityk
- Dulce Pontes (urodzona w 1969), piosenkarka
edytuj Inne
edytuj Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||||
